Intro  Nieuws  Sloep  Team  Links  Contact 

Noordvaarder goes Wolga

Na de verhalen van andere sloepen te hebben gehoord en gelezen (Trewes, Corus) wilden ook de meeste Noordvaarders wel eens de langste roeirace ter wereld roeien, die rond de Ziguli-bergen op de Wolga. Niet alleen de roeiers Herman, Chris, Sietse, Peter Paul, Dick en Roelf maar ook onze stuurvrouw Jolande gingen het avontuur aan. Het Wolga-team werd aangevuld met bevriende roeiers van andere sloepen: Tjalling (Aludux), Brent (Kromme Dick) en Lucas (Ame Gijs). Voor Lucas was deelname wel zeer bijzonder: al twee keer eerder was hij door omstandigheden verhinderd mee te doen. Er gingen ook twee supporters mee: Albert en Niek.

De officiele naam van de race is "Rally Zhigulevskaya Krugosvetka", letterlijk vertaald: 'de race rond de wereld van de Zhiguli-bergen'. Deze bergen zijn naar het schijnt de oudste geologische formatie aan deze kant van de Oeral. De race wordt door zijn extreme lengte (160 km) echter meestal "Crazy Race" genoemd.

Routekaart van de Rally Zhigulevskaya Krugosvetka
Op 17 juni vlogen we 's avonds vanuit DŁsseldorf via Kaliningrad naar Samara, waar we met twee uur vertraging om half 4 's ochtends aankwamen en opgevangen werden door Arkadiy. Hij had een busje met chauffeur geregeld dat de rest van de week tot onze beschikking stond. Omdat we nog niet in het hotel terecht konden gingen we eerst maar naar de sauna. Daar bleek Sergei alles voor ons te hebben geregeld buiten de officiŽle openingstijd om. Omdat er nog geen restaurant (kafe) open zou zijn wilde Sergei ons wel ontbijt aanbieden, hij woonde maar 10 minuten lopen hiervandaan. Hoewel dit een geÔmproviseerde uitnoding leek, bleek bij Sergei thuis alles al geregeld: borsch, broodjes, kaas, vleeswaren, groente en fruit; Olga, de vrouw van Sergei had alles al op tafel staan.

Bij het hotel aangekomen en dringend aan een paar uur slaap toe, bleek hoe weinig wij gewend zijn aan de formele bureaucratie in Rusland. Hoewel het hotel van tevoren al door Arkadiy was besproken was na een uur onderhandelen en opnieuw en lijst invullen met personalia voor de immigratiedienst (zelfs over het beroep en de werkervaring van iedereen!), eindelijk iedereen geregistreerd en gehuisvest. Maar daar kwam ook bij dat we aanvankelijk maar 4 nachten wilden boeken terwijl Arkadiy natuurlijk al lang 5 nachten had gereserveerd. Die laatste nacht wilden we nog naar Samara en daar een hotel zoeken, maar daar stak uiteindelijk Arkadiy een stokje voor, naar zijn zeggen omdat ze geen goedkoop hotel konden vinden, de registratie een probleem zou worden, de reistijd van Samara centrum naar het vliegveld in verband met files erg groot zou zijn, en meer van dat soort dingen. Later zouden we ontdekken hoe het echt zat!

Aan het eind van de middag 'onze' sloep uitgeprobeerd. Alle sloepen zijn hier identiek, op de staat van onderhoud na. Ze liggen in een baaitje van het 'miereneiland', een eilandje vlak voor de kust van Togliatti dat inderdaad overbevolkt is door mieren. Wij kregen de nummer 37 'Khalyava' (Хапява) wat waarschijnlijk zoiets betekent als 'vrijbuiter'. Arkadiy legde het ons uit als "way of living when receiving all for free", waarop Lucas met een uitgestreken gezicht antwoorde: "This is a Dutch way of living"; iets wat de Russen hoogst vermakelijk vonden met ons Nederlanders in juist die boot. Geleidelijk werd het ook nog: "Lets others pay". (er bestaan overigens nog twee sloepen met de zelfde naam waarvan er een ook meedoet).
Ook ontmoetten we hier Vladimir, onze russische stuurman. Iedereen moest mee aan boord, dus dat was roeien met een enorme ballast aan boord (totaal 16 man aan boord). Ging toch best redelijk (in essentie is roeien toch gewoon roeien) al maakte iedereen de fout geen roeikleren te hebben aangetrokken, de eerste bilbeschadigingen waren een feit.

Die avond gingen we naar een shaslikbar op de boulevard. Voor een ongelooflijke lage prijs gegeten en gedronken, terwijl de russen dit als een niet-goedkope plek bestempelen. Nu is ook Natasha bij het gezelschap gekomen, ze is de dochter van Youri, de voorzitter van de race-organisatie die zelf deze week in het buitenland zit. Natasha is lerares engels en zal de rest van de tijd voor ons tolken. Tot nu toe stond Arkadiy daar alleen voor.

Dag twee, donderdag 19 juni, was voor de excursie naar het natuurreservaat van de Zhigulibergen gereserveerd. Jolande had dit proberen te organiseren maar had almaar bot gevangen. De laatste week voor vertrek had Arkadiy het alsnog geregeld. Je moet zoiets kennelijk niet zelf willen doen! Om 8 uur vertrek van het hotel, langs een 24-uur supermarkt voor lunchinkopen, en na meer dan een uur rijden waren we in het natuurpark. Onderweg twee dames van de natuurpark-organisatie opgepikt en een echte gids, een biologe van in de zestig die vlak bij het park woont. Heel mooie kalkhelling met veel soorten planten die in Nederland zeldzaam zijn of niet voorkomen. Verschillende endemische ijstijdrelicten, zoals de wolfsmelk Euphorbia zhigulevski. Gelopen over de Duivelsrichel waar vroeger de moed van aspirant roversbendeleden werd getest. Keutels en vraatsporen aan bomen van elanden. Helaas moesten we dezelfde weg terug, want via een andere weg zouden we door het bos moeten en 'gevaarlijke insecten' kunnen tegenkomen. Dat bleken teken, maar omdat die hier ook besmet zijn met een bacil die hersenvliesontsteking veroorzaakt tegen onze zin toch maar geen risico's genomen.

Uitleg door de gids

Prachtige bloemen (Campanula sibirica, Siberisch klokje ?)

Schitterend uitzicht op de Wolga (op de achtergrond helemaal links Togliatti; de startplaats aan de overkant van de rivier is naast de rots nog juist zichtbaar)
Eind van de middag gingen Herman, Sietse en Roelf op zoek naar materialen voor verbetering van de sloep. Toen bleek pas dat de middenstand hier veel uitgebreider was dan we dachten, dat die verstopt zit achter de gevels van de woonflats. Alleen al rond het hotel tientallen kleine winkeltjes op drie verdiepingen gevonden, maar ze verkochten bijna allemaal hetzelfde en niet wat we zochten. Onverrichter zake geŽindigd op het enige terrasje in de verre omgeving, waar de rest ook al zat. De meeste bleven hier ook zitten eten, andere gingen eten in het kafe van het hotel.

Om een uur of 5 stonden onze gastheren al weer op de stoep om ons mee te nemen om de sloep op te knappen en verschepen. Onderweg nog langs een gereedschapwinkel voor spaanplaatschroefjes. Het was vooral Vladimir die veel werk deed, zoals het boenen van het onderwaterschip. Na herschikken van de vlonders was wel duidelijk hoe er nog wat moest worden aangepast: banden voor over de voeten en balkjes voor kortbenigen om de afstand tot de voetensteun te verkorten.

Lucas, Herman en Sietse bezig met opknappen van 'onze' sloep
Als laatste zou onze sloep om half 11 's avonds worden vervoerd, maar uiteindelijk bleek hulp bij het afladen niet nodig. Het was de laatste en hij kon wel op de trailer blijven staan tot morgen. Om half 12 wilden Herman, Sietse en Roelf nog even een borrel halen om goed te kunnen slapen, het zou de laatste 'normale' nacht worden. De bar bleek dicht, maar een klein flesje wodka uit een winkeltje dat nog open was en een bankje in het parkje voor een woonflat maakten een goed gesprek ook wel mogelijk. Een enkele bewoner dacht hier misschien anders over; er viel op zeker moment een lege fles uit een raam vlak achter ons. Overigens had de politie ons ook niet moeten zien, we hoorden later dat het nuttigen van drank boven 11% in het openbaar in Rusland echt verboden is.

Vrijdag 20 juni verplicht uitslapen. Alleen Roelf kon dat niet, dus die ging om 10 uur met Dmitriy, de zoon van Vladimir op stap om toch nog materialen te scoren voor verbetering van de sloep. Op een openlucht markt vonden we 10 meter katoenen singelband, een schroevendraaier, 6 balkjes voor voetensteunen, een klos touw, nog een mijnwerkerslamp. Vladimir had nog een afgezaagde ski-stok die als vlaggenmast kon dienen meegegeven. Om 12 uur bijeen in het kafe van het hotel om te eten en daarna eten inslaan voor de race. Eerder hadden we al voor iedereen 5 literflessen water gekocht (het waterverbruik wordt op grond van ervaringen vorig jaar van Trewes op 5 liter per persoon geschat), dat wordt weer aangevuld, ook met vruchtensappen. Lucas had op station Utrecht al sportdrankpoeder gekocht voor 10 liter, waarvan hij dus de helft over had en aan anderen beschikbaar stelde. Verder brood en bananen, worst en kaas. Jolande had zoute drop mee van huis meegenomen, aanvulling wordt gezocht in de vorm van zoute koekjes en kaaskoekjes, maar dat blijkt later geen succes (veel te droog). Veel beter zijn gedroogde ansjovis en inkvisringetjes, mierezout! De meesten hadden ook mueslirepen e.d. mee van huis meegenomen.

Om 15.00 op weg naar de start (minder dan een uur rijden, maar in verband met filegevaar ruim op tijd weg). Lucas en Peter Paul hadden op de valreep nog kunnen organiseren dat de ze in de keuken van het kafe en kilo macaroni voor ons kookten. In een diepvriesdoos mee naar de sloep. Om 17.00 de sloep inrichten. De Groninger vlag van de Noordvaarder aan de ski-stok van Vladimir, een oranje vlaggetje met en leeuw op de boeg. En de sloep herdoopt: Olga.

Voorbereidingen aan de start
De enige damesploeg (met intussen ook een oranje leeuw-vlag op de boeg) startte al om half zes. We krijgen nog een uitgebreide breefing van Arkadiy over de route met veel tips. Zelf gaat hij met zijn maat Igor de race doen per kajak (Yellow shark). De macaroni met saus uit een fles en met blokjes kaas laat zich smaken. Om 7 uur startprotocol, voor de gelegenheid een yell bedacht (dat hoor je hier te roepen als je wordt aangekondigd): Olga op de Wolga (3x), leve de Noordvaarder!

Opvaren naar de start (de reddingsvesten waren helaas verplicht)
Om half 8 gestart. We wisselen elke 20 minuten: 40 minuten roeien, 20 minuten rust. De slagroeiers rouleren met zijn drien (Herman, Chris en Tjalling, waarbij alleen Tjalling beide boorden roeit) en bakboord (Roelf, Sietse, Dick) en stuurboord (Lucas, Peter Paul, Brent) rouleren op de midden- en voordoften. Vladimir rouleert onregelmatig op alle posities mee en creŽert daarmee een mooie mogelijkheid voor extra pauzes. Dit wisselschema bevalt goed en wordt tot het eind aangehouden.

Vlak bij de start liggen alle sloepen en kajaks nog dicht bij elkaar, midden: onze grootste rivaal
Al snel wordt duidelijk dat drie sloepen (en alle kajaks) zo hard gaan dat die onmogelijk bij zijn te houden. Na een uur of twee zijn ze buiten zicht. Ook nummer 4 zal lastig worden om bij te houden. Twee sloepen lopen ongeveer even hard als wij en de rest blijft al snel achter. Bij het eerste controlepunt zien we nummer 4 net vertrekken als wij naderen. Als wij vertrekken als vijfde zien we de andere (blauwe) Khalyava juist aankomen. Alle andere sloepen zijn buiten zicht. Het is nu duidelijk: we moeten proberen verder uit te lopen op die blauwe en misschien kunnen we die witte met rode riembladen voor ons nog wel een keer weer terugpakken.

Gevaren route in blauw; klik op de afbeelding om te vergroten
Enige discussie als we de ondiepte bij gps-punt 11 passeren. Vladimir wil er recht overheen, maar Arkadiy had ons aangeraden er omheen te gaan. De blauwe steekt af, wij gaan er min of meer omheen. Eventjes lijkt de blauwe naderbij te komen, maar plotseling lijkt het of hij stil ligt. Wij lopen nu snel uit en als het donker wordt liggen we heel ver voor. Waarschijnlijk zijn ze in de weerstroom achter de zandbank terecht gekomen en heeft ze dat vele minuten gekost.

Gevaren route in blauw; klik op de afbeelding om te vergroten
Een deel van de winst moeten we weer afstaan omdat de Noordvaarder-sweater van Chris overboord ging en we een man-over-boord-procedure moesten uitvoeren. Niet bepaald zonder ongenoegen van de andere roeiers. In het donker langs Samara, dicht langs de kust aan de overkant, geen scheepvaart. Aan de westkant langs het bomeneiland (gps-punt 18), wat later minder handig bleek: aan de oostkant stond veel meer stroming. Met behulp van Vladimir en de waypoints in de GPS (19) het juiste gat tussen de eilanden gevonden. Dan is er ineens een sloep voor ons die niet erg hard gaat. Het blijkt de vrouwensloep met pech; er is een dol-houder afgebroken en later blijkt dat ze het hier uiteindelijk opgeven en de sloep per trailer naar de finish laten brengen.

Gevaren route in blauw; klik op de afbeelding om te vergroten
Al die tijd blijven we in de verte de lamp van de blauwe sloep zien. Als het bijna licht begint te worden zitten we te dicht aan de kant: drie halen riemen aan de grond en dan ook de kiel. Gelukkig snel weer los en iets verder van de kant verder.

Tegen lichten zien we de witte sloep met rode riemen weer voor ons, we zijn fors ingelopen! Bij de stempelpost vernemen we dat we 4e plek roeien. Hoe dat zo? Er zaten toch 4 voor ons?
De situatie blijft lang gelijk: de blauwe achter ons en de witte voor ons, de afstanden wisselen wat, maar niet veel. Af en toe zien we bij die sloep die voor ons roeit ook een kajak. Achteraf blijken dat Arkadiy en Igor te zijn.

Gevaren route in blauw; klik op de afbeelding om te vergroten
Vlak voor de kluunplek nemen we een afsteek waarvan we dachten dat Arkadiy die ons optioneel had geadviseerd, maar die blijkt dichtgegroeid, waardoor het een omweg wordt. De blauwe sloep loopt ons voorbij, vooral omdat ze ook nog eens eerder naar de overkant van de geul gaan en daardoor veel extra stromingsvoordeel pakken. Dat laatste hadden we moeten bedenken, maar het is te laat. Bij de meeste overheerst verslagenheid, bij Roelf overheerst vechtlust; als en bezetene er aan trekkend om weer wat goed te maken.
En dan zien we plotseling een onbekende sloep aan bakboord. Het bleek later een van de drie snelst vertrokken sloepen te zijn die een nog veel grotere omweg had gemaakt hier. Bij de kluunplek arriveren we 6 minuten na de blauwe en die andere sloep haalt ons ook nog bijna in. De witte met rode riembladen vůůr ons lag al op de trailer en vertrok zojuist.

Even plat, het lijkt wel of wij de enigen zijn die moe zijn. Of zijn we de enigen die dat toegeven. Brent schiet het in de rug, kramp. Jolande weet het meeste er later weer uit te masseren, maar of hij nog kan roeien?
Aan de overkant blijkt dat er harde wind staat. Arkadiy is er nog, de kajaks kunnen niet uitvaren, maar de drie sloepen voor ons zijn wel vertrokken; anderen aarzelen.

Gevaren route in blauw; klik op de afbeelding om te vergroten
Ach wat, op de Waddenzee hebben we wel hogere golven gezien! We vertrekken, en wel meteen. Tien minuten later zien we dat de blauwe en die andere sloep ook zijn vertrokken. We gaan zo veel mogelijk recht tegen de wind in, en dan onder de luwte aan de overkant naar de kaap. Dat lukt heel redelijk, maar erg snel gaat het het eerste half uur niet. Brent blijkt ook weer te kunnen roeien en roeit de resten van zijn kramp weg. De blauwe neemt de kortste route, recht naar de kaap, maar vangt daardoor de wind vol op de flank. Dat blijkt niet slim, ze komen almaar verder achter. Die andere sloep verdwijnt zelfs helemaal uit beeld en het lijkt erop of hij is teruggekeerd. De watjes. Bij de kaap zijn we flink uitgelopen, maar we moeten 10 minuten extra goedmaken om te kunnen winnen van ze. De afstand is meer dan 15 minuten als ze om de kaap komen. Dus er is hoop. Rammen dan maar. De jury-boot komt vertellen dat de finish is verlegd tot de volgende kaap en dat de sloep daarna zal worden gesleept wegens de harde wind. Het is dus nu of nooit. Vol erin, vooral Lukas krijgt het op zijn heupen en sleurt er als een bezetene aan, maar dat doen de roeiers van de blauwe sloep kennelijk ook.
Bij de volgende kaap (gps-punt 39) nieuw bericht: toch finishen op de oorspronkelijke finishlijn. Het zou dan nog een uur roeien zijn, maar tegen de wind in blijkt dat meer dan twee uur te worden. Als we eindelijk de laatste kaap ronden, tegend langzaam wegens de zware afstoppende golven, is bij bijna iedereen de pijp uit. Als dit toch niet de laatste kaap is, dan laten we ons maar slepen. Maar gelukkig klopt het. Het gaat nu ineens weer veel sneller omdat we naar het oosten, dwars op de wind roeien.

Als we dan na 19 uur en 15 minuten roeien (plus 1 uur en 40 minuten rust op de kluunplek) om 16:25 op het strand lopen zijn de emoties niet te beheersen.
De blauwe sloep redt het net, ze komen op minder dan een kwartier na ons binnen dus ze zijn 4e en wij 5e (5 minuten verschil in eindtijd).
Twee uur later komt er een sloep binnenlopen met maar drie roeiers die tweehandig roeien. Als ze op het strand lopen blijkt dat dit die andere, zo voortvarend vertrokken maar misgevaren sloep is, waarvan de andere roeiers meer dood dan levend op de bodem van de sloep liggen.
De 6 sloepen die achter ons zaten komen voorlopig niet. Een enkele wacht op beter weer bij de oversteek, maar halverwege de middag vertrekken de meeste toch (eentje geeft op). Het is al bijna donker als ze uiteindelijk aankomen, maar ze hebben het even zwaar als wij gehad; de wind is niet gaan liggen.

De track van de GPS; de pieken zijn ruis door slechte ontvangst. Duidelijk is te zien hoe de snelheid geleideljk aan terugloopt; de stroomsnelheid op de rivier neemt af naarmate hij breder wordt; het stuk na de kluunplek kent helemaal geen stroming, maar wel harde tegenwind; klik op de afbeelding om te vergroten
Intussen hebben we eten gehad (Sergei, en vooral Olga: jullie zijn geweldig) en zijn we een paar uur gaan pitten. Tegen de avond ontmoetingen met de andere roeiers. Zoals de captain van de blauwe Khalyava die ons komt bedanken voor de mooie strijd. En wij hem natuurlijk. Ze waren sportief gezien heel gelukkig met die verkeerde koers van ons geweest. Overal ging de wodkafles rond en de hapjes die daarbij horen.
Er is vervelend weer-nieuws, er wordt een cycloon verwacht met windselheden tot 80 m/s. Gelukkig blijkt die uiteindelijk ver weg langs te trekken, maar dat weten we pas laat in de nacht.
De pers is ook aanwezig. Hoewel er aan de race maar weinig publiciteit werd gegeven komt een journaliste van de lokale radio van Togliatti ons interviewen.

Tegen de avond moesten we natuurlijk even voetballen tegen een Russisch team op het strand. 3-1 voor de russen, laten we hopen dat de echte wedstrijd de cijfers andersom zullen staan (nee dus). We hadden Sergei gevraagd om een tv met een generator te regelen en warempel het is gelukt. Met zijn allen kijken naar een sneeuwig tv-beeld van een voetbalwedstrijd Rusland - Nederland. Helaas winnen de russen (opnieuw met 3-1), onze oranje vlaggetjes, hoedjes en aanmoedigingen ten spijt. Als de wedstrijd voorbij is, is het bijna 2 uur; we feliciteren de russen en gaan naar bed.

EK-voetbalwedstrijd Rusland-Nederland
Zondag is er weer een fantastisch ontbijt van Olga: worstjes, salade, in borsch gekookte aardappels, brood en zoete broodjes.

Sergei en Olga verzorgen het ontbijt
Om 10 uur het afsluitende protocol. De ploegen worden van laatste naar eerste opgeroepen en krijgen hun oorkonde en pakket met t-shirts. De snelste drie sloepen krijgen een beker en de roeiers daarvan allemaal een medaille, maar voor ons is er ook een beker. Als Herman de felicitaties in ontvangst neemt, neemt hij zelf meteen ook het woord en deelt complimentjes en presentjes uit aan de organisatie, en aan Arkadiy en Vladimir.

Dan moeten we inpakken en omdat de bus die ons de hele week bijstond pech heeft, moeten we alle bagage meenemen in de boot. En ook Arkadiy, Natasja, Niek, Albert, de zoon van Vladimir.... Met die wind, als dat maar goed komt.
Een deel van de mensen stapt bij een andere sloep met minder balast in. Kunnen er nog wat roeitechnieken worden uitgewisseld. Eenmaal op weg blijkt de wind juist te gaan liggen. Het wordt dan toch nog een heren-tochtje. Midden op de Wolga (nou ja, iets verder dan halverwege blijkt uiteindelijk) wordt er nog een kwartier gepauzeerd om te zwemmen (dat hoort bij de traditie). De blauwe Khalyava vaart min of meer met ons op. Als we bij het mieren-eiland terug zijn is de tocht dan eindelijk volbracht. Volgens de GPS totaal 163 km waarvan ruim 5 over land. De sloep wordt met vereende krachten meteen aan land getrokken en op de kop op bokken gelegd.

Gevaren route in blauw; klik op de afbeelding om te vergroten
Voor 's avond hebben Arkadiy en Sergei wel een suggestie: we kunnen ergens shaslik eten, op een andere plek dan eerst; er is daar ook een sauna. In werkelijkheid was ook dit allemaal al afgesproken (van een dagtocht naar Samara was trouwens toch niks gekomen). We zijn te gast bij Alexander, de laatste is captain van de winnende sloep. Hij en Vladimir hebben een zomerhuisje met sauna van een vriend op een eilandje naast het miereneiland heeft weten te regelen. We worden door Nicolai overgezet en die geeft ons later in de sauna ook een 'speciale behandeling' met eikenbladeren. Afkoelen in de Wolga en veel russisch bier drinken om de bloedvaten nog verder te openen. Daarna op houtvuur geroosterde shaslik eten en veel speechen, cadeautjes uitwisselen en toasten met wodka. Voor donker weer weg, onder andere omdat er onweer komt. Maar ook omdat we nůg een uitnodiging hebben, van de damesploeg, in een 'nachtclub'. Dat wordt echter een klein drama: de groep wordt ongelukkig gescheiden, Brent lijkt zoek te raken omdat hij op het verkeerde strandje staat, en wordt afzonderlijk vervoerd naar de 'nachtclub' waar hij een tijdlang alleen met de meisjes zit. De chauffeur van het taxibusje dat ons na lange tijd eindelijk oppikt kan het adres niet vinden en rijdt wel een uur met ons rond. Minder vriendelijk klinkende woorden over een weer tussen de russen die hun perfecte organisatie nu toch fout zien gaan.
Als we er dan eindelijk zijn is het wel even gezellig, maar al gauw willen we toch maar weer weg; uiteindelijk belanden we om half 2 per taxi in het hotel.

Maandag om half 7 staat er al weer een taxibusje met Arkadiy en Sergei die ons naar het vliegveld begeleiden. Een woordenrijk en hartelijk afscheid. Het was geweldig. De vlucht verloopt voorspoedig en hoewel we in Duisburg door een vergissing de trein naar Utrecht bijna missen komen we allemaal op de afgesproken tijd thuis.

Groepsfoto:

achterste rij: Tjalling, Chris
staand: Jolande, Sergei, Dick, Vladimir, Olga, Brent, Herman, Peter Paul
zittend: Sietse, Natasha met dochter, Lucas, Roelf, Arkadiy

Officiele uitslag

klik hier
Dit verslag is opgemaakt door Roelf, aanvullingen en aanpassingen mogen nog worden verwacht, evenal meer foto's
English version